Geschiedenis D66

D66 – geschiedenis, ideologie en idealen.

D66, voluit geheten “Politieke Partij Democraten 66” is opgericht op 14 oktober 1966. De initiatiefnemers waren Hans van Mierlo en Hans Gruijters. De partij is ontstaan uit onvrede met de inrichting van de toenmalige politiek en samenleving. Aan de oprichting ging het manifest “Appèl ‘66” vooraf. Hierin werd verdergaande democratisering van de samenleving en het inrichten van een nieuw partijstelsel bepleit. De nadruk van de partij lag (en ligt nog steeds) op geestelijke vrijheid en individuele ontplooiing. In het politieke landschap moet de partij links van het midden gepositioneerd worden met een progressief-liberale of sociaal-liberale signatuur.                                            

De partij maakte in 1967 een vliegende start met 7 Kamerzetels. D66 is sindsdien (met wisselend succes) niet meer uit het politieke landschap weg te denken.
Eén van de bestaanshoogtepunten van de partij is geweest de periode na de Kamerverkiezingen van 1994, die voor D66 24 Kamerzetels opleverde. Deze verkiezingswinst is mede de basis geweest voor de vorming van de eerste naoorlogse coalitie zonder confessionele partijen. PvdA, VVD en D66 vormden toen het eerste zgn. paarse kabinet.

Na een geleidelijke teruggang en een dieptepunt rond 2005 is de partij nu weer sterk in opkomst.
Deze “derde wedergeboorte” is in belangrijke mate te danken aan het succesvolle optreden van de huidige partijleider, Alexander Pechtold, en het kiezen van duidelijke standpunten inzake bijvoorbeeld Europa, onderwijs, privacywetgeving, gelijkwaardigheid van alle burgers en het belang van optimale ontplooiingsmogelijkheden voor iedereen.
Het succes bij de recente verkiezingen voor het Europees parlement geeft aan, dat er een breed draagvlak is voor deze ideeën.

Het ledental van de partij heeft door de jaren heen sterke schommelingen te zien gegeven.
In de jaren ’60 heeft de partij gaandeweg circa 6000 leden aan zich weten te binden.
Na de teleurstellende Statenverkiezingen van 1974 zakte dit aantal terug naar ongeveer 300.
Onder de succesvolle partijleider Jan Terlouw krabbelde de partij weer op naar bijna 18.000 leden in 1981. Na een lichte terugval rond 1985 werd een nieuw recordaantal leden bereikt van 15000 na de Kamerverkiezingen in 1994. Sindsdien is het ledenaantal, op een lichte daling in 2005 na, redelijk stabiel geweest. Sinds begin 2009 is echter weer een sterke stijging te zien met een ledenaanwas van gemiddeld 100 per week. Momenteel (oktober 2009) heeft de partij ruim 16.000 leden.

D66 kent ook een zeer actieve jongerenorganisatie, de “Jonge Democraten”. Onder de leden van de Jonge Democraten wordt op een positieve en fundamentele manier nagedacht over de inrichting van onze samenleving. Deze organisatie vormt ook een bron voor toekomstige talenten. Het huidige Kamerlid Boris van der Ham is bijvoorbeeld afkomstig uit de Jonge Democraten.

De algemene partijbeginselen heeft D66 samengevat in de zogeheten “5 richtingwijzers voor een progressieve sociaal-liberale visie”.